زورا در برابر بیگبلوباتن (BigBlueButton)
بیگبلوباتن یک سرور کنفرانس متنباز است که خودتان نصب و نگهداری میکنید. زورا یک سامانهٔ کلاس آنلاین آماده است که کلاس زنده، آزمون، تکلیف و کارنامه را با هم میدهد و نگهداریاش با ماست. این صفحه تفاوت این دو انتخاب را بدون بزرگنمایی توضیح میدهد.
کجا حق با بیگبلوباتن است
اگر آدم زیرساخت دارید، کسی که لینوکس بلد است و سرور را پایش میکند و ارتقا را جلو میبرد، و قانون داخلیتان هم میگوید دادهها باید روی سختافزار خودتان بماند، انتخاب درست همان بیگبلوباتن است و باید سراغ ما نیایید. نرمافزار پختهای است، با مجوز LGPL نسخهٔ ۳ منتشر میشود، هزینهٔ لایسنس ندارد و هیچ فروشندهای نمیتواند آن را از شما بگیرد. اگر هم مودلتان واقعاً کار میکند و فقط کلاس زنده لنگ میزند، افزودن یک سرور بیگبلوباتن ارزانتر و کمدردسرتر از کوچ کامل است. زورا برای آموزشگاهی است که چنین آدمی ندارد و نمیخواهد داشته باشد.
| زورا | بیگبلوباتنBigBlueButton | |
|---|---|---|
| جنس محصول | زوراسامانهٔ آمادهٔ آموزشگاه: کلاس زنده، آزمون، تکلیف، کارنامه، پیامرسان و فایلها در یک حساب و زیر یک نام کاربری. | بیگبلوباتنسرور کنفرانس متنباز. کلاس زنده را کامل و باکیفیت میدهد. درس و نمره و آزمون کار مودل یا سامانهٔ دیگری است که کنارش میگذارید. |
| راهاندازی | زورافضای آموزشگاه روی زیردامنهٔ خودتان در چند دقیقه ساخته میشود. نه سروری میخرید، نه چیزی نصب میکنید. | بیگبلوباتنطبق مستندات رسمی نصب: یک سرور اختصاصی اوبونتو ۲۲.۰۴ با ۸ هستهٔ پردازنده، ۱۶ گیگابایت رم و ۵۰۰ گیگابایت دیسک برای ضبطها، بههمراه دامنه، گواهی SSL و آدرس IPv4 و IPv6. سرور باید فقط برای همین کار باشد. |
| کلاس زنده | زوراتصویر و صدا، اشتراک صفحه، تختهٔ اشتراکی، بارگذاری اسلاید و PDF، نظرسنجی، دست بلند کردن، پرسشوپاسخ جدا از گفتوگو، نقش میزبان و ارائهدهنده و بیصدا کردن و اخراج. | بیگبلوباتنهمینها را دارد و در دو جا جلوتر است: اتاقهای گروهی (breakout) و تختهٔ بینهایت. زورا فعلاً اتاق گروهی ندارد. |
| آزمون و ضدتقلب | زوراآزمون نمرهدار با بانک سوال. ترتیب سوال و گزینه برای هر دانشآموز روی سرور درهم میشود، صورت سوال به شکل تصویر نویزدار میآید و مهلت و نمرهٔ منفی و برگشتنداشتن به سوال قبلی هم سمت سرور اجرا میشود. خروج از صفحه، جوابهای خیلی سریع و ورود چند نفر از یک مکان فقط گزارش میشود، نه اینکه جلویش گرفته شود. | بیگبلوباتنخودش آزمون نمرهدار ندارد. «کوییز» نسخهٔ ۳ یک سنجش کوتاه داخل جلسه است و به کارنامه وصل نمیشود. آزمون واقعی در مودل گرفته میشود: مودل درهمکردن سوال و گزینه و مهلت را دارد، ولی تصویریکردن صورت سوال و یک گزارش یکجا از نشانههای تقلب را باید خودتان سرِ هم کنید. |
| کارنامه، تکلیف و حضور و غیاب | زوراحضور و غیاب از روی مدت حضور در اتاق خودکار پر میشود و نمرهٔ آزمون و تکلیف در همان کارنامهٔ کلاس مینشیند. پاسخ تشریحی هم میتواند نمرهٔ پیشنهادی هوش مصنوعی بگیرد، ولی نمرهٔ مدرس همیشه حرف آخر است. | بیگبلوباتنداشبورد تحلیل یادگیری، مدت حضور و مشارکت هر نفر را برای همان جلسه نشان میدهد و خروجی CSV میگیرد، اما چیزی بین جلسهها نگه نمیدارد. کارنامه و تکلیف کار مودل است. شدنی هست، ولی با افزونه و کمی کار یکپارچهسازی. |
| پیامرسان و اطلاعرسانی | زوراگروه، کانال و پیام خصوصی بیرون از ساعت کلاس، با صدا زدن افراد، سنجاق و جستوجو. خبرها هم با تلگرام، بله، پیامک و نوتیفیکیشن مرورگر میرود و گزارش تحویل دارد. | بیگبلوباتنگفتوگوی عمومی و خصوصی داخل جلسه دارد و در نسخهٔ ۳ ویرایش و واکنش هم اضافه شده. بیرون از جلسه گفتوگویی ندارد و برای خبر دادن به خانوادهها با پیامک یا پیامرسان ایرانی، ابزارش را باید جای دیگری فراهم کنید. |
| اتصال به سامانههای دیگر | زوراکانکتور تلگرام، بله، پیامک و نوتیفیکیشن دارد و کاربر و کلاس و عضویت کلاس را از فایل اکسل میخواند. LTI ندارد و داخل مودل جاسازی نمیشود. زورا خودش جای سامانهٔ آموزشی را میگیرد. | بیگبلوباتننقطهٔ قوتش همینجاست. افزونهٔ مودل (از مودل ۴ در هستهٔ خود مودل، بهصورت پیشفرض خاموش) و پشتیبانی از LTI که با نصب دو مؤلفهٔ جداگانه روی سرور، آن را به هر سامانهٔ سازگار وصل میکند. |
| مقیاس، نگهداری و ارتقا | زورابا ماست. بهروزرسانی بدون دخالت شما انجام میشود و ظرفیت کلاس زنده و کلاسهای همزمان را پلن تعیین میکند. | بیگبلوباتنهر سرور حدود ۲۰۰ کاربر همزمان را میبرد. بیشتر از آن یعنی Scalelite و یک خوشه: توزیعکنندهٔ بار، پایگاه داده، ردیس، دستکم سه سرور کنفرانس و یک فضای اشتراکی برای ضبطها. برای رفتن به نسخهٔ اصلی بعدی هم خود مستندات، نصب روی سرور تازه و کوچ دادن ضبطها را توصیه میکند. |
| فارسی، راستچین و تقویم | زورااز پایه فارسی و راستچین نوشته شده، با تقویم شمسی و اعداد فارسی در همهٔ صفحهها. | بیگبلوباتنرابط BigBlueButton فارسی هم دارد و به بیش از پنجاه زبان ترجمه شده و راستچین را پشتیبانی میکند. حلقهٔ ضعیف لایهٔ مودل است: بستهٔ زبان فارسی مودل حدود دو سوم ترجمه شده و بقیهٔ رشتهها انگلیسی میماند. |
سامانهٔ آماده در برابر پشتهای که خودتان میچینید
یک سامانه، یا یک پشته که خودتان میچینید
بیگبلوباتن هیچوقت ادعا نکرده سامانهٔ مدیریت آموزش است. یک موتور کلاس زنده است و همان یک کار را خوب انجام میدهد. یعنی درس و ثبتنام و بانک سوال و کارنامه و تکلیف را باید مودل بیاورد، و گرینلایت، یعنی رابط سادهٔ خود پروژه، فقط حساب کاربری و اتاق میسازد و خبری از درس و نمره در آن نیست. آنچه میخرید یا میسازید در عمل بیگبلوباتن بهعلاوهٔ مودل بهعلاوهٔ چسبِ بین این دو است: دو سامانه، دو فهرست کاربر و دو تقویم بهروزرسانی. زورا از اول یک سامانه است، پس کلاس و آزمون و نمره جای درزی برای گمشدن ندارند.
هزینهٔ واقعی مالکیت
لایسنس بیگبلوباتن رایگان است، اما چیزی که پول میگیرد لایسنس نیست. یک سرور اختصاصی برای هر حدود ۲۰۰ کاربر همزمان، دیسک بزرگ برای ضبطها، پردازش ضبط که بهاندازهٔ یکچهارم تا نصف طول جلسه وقت پردازنده میخواهد، گواهی SSL و مانیتورینگ، و برای هر نسخهٔ اصلی جدید یک سرور تازه و کوچ ضبطها. روی همهٔ اینها باید حقوق کسی را گذاشت که این کارها را انجام دهد. اگر آن آدم را دارید، صادقانه بگوییم: در مقیاس بزرگ، هزینهٔ سرانهٔ خودمیزبانی میتواند از هر اشتراکی کمتر دربیاید. اما اگر قرار است این کارها را یک مدرس بعد از کلاس انجام دهد، همان گرانترین حالت ممکن است. هزینهٔ زورا هم یک عدد ماهانه است که از قبل میدانید.
آزمون: چه چیزی قطعی است و چه چیزی فقط گزارش
هیچ سامانهای، نه زورا و نه هیچ سامانهٔ دیگری، نمیتواند بگوید جلوی تقلب را گرفته است. آنچه زورا سمت سرور اجرا میکند و قابل دور زدن نیست اینهاست: ترتیب سوال و گزینه برای هر دانشآموز فرق میکند، متن سوال اصلاً به مرورگر فرستاده نمیشود و به شکل تصویر نویزدار میآید، و مهلت و نمرهٔ منفی سمت سرور اعمال میشود. در مقابل، خروج از صفحه و جوابهای غیرعادی سریع و ورود چند نفر از یک مکان فقط نشانهاند و به مدرس گزارش میشوند. تصمیم با خود اوست. با بیگبلوباتن این بحث اصلاً روی میز نیست، چون آزمون نمرهدار جزو کارش نیست و باید در مودل برگزار شود. آنجا درهمکردن سوال و مهلت را دارید، ولی بقیه را باید خودتان سر هم کنید.
فارسی، نه ترجمهشده
اینجا انصاف حکم میکند بگوییم بیگبلوباتن ترجمهٔ فارسی خوبی دارد و راستچین در آن کار میکند. مشکل رابط کاربری نیست. مشکل بقیهٔ راه است: بستهٔ فارسی مودل ناقص میماند، مستندات و انجمن پشتیبانی انگلیسی است، تقویم شمسی جای خودش را میخواهد، و پرداخت به یک میزبان خارجی از ایران کار سادهای نیست. میزبانی بیرون از ایران هم تأخیر کلاس را برای دانشآموز داخل ایران بیشتر میکند. زورا برای ایران ساخته شده و در ایران میزبانی میشود، تاریخها شمسی است، اعداد فارسی است و پشتیبانی هم فارسی و در ساعت کاری خودتان جواب میدهد.
کوچ از بیگبلوباتن و مودل
کوچ در یک شب انجام نمیشود و لازم هم نیست. مسیری که جواب میدهد این است که یک ترم را موازی جلو ببرید و بعد سرور قدیمی را جمع کنید.
- ۱
فهرست کنید چه چیزی واقعاً استفاده میشود: کدام کلاسها روی سرور جلسه میگذارند، چند ضبط دارید و چقدر فضا گرفتهاند، و از مودل جز آزمون و نمره چه چیزی برایتان کار میکند.
- ۲
کاربرها و کلاسها را از مودل خروجی اکسل بگیرید و در زورا وارد کنید. زورا کاربر، کلاس و عضویت کلاس را از فایل xlsx میخواند و برای هر سطری که ایراد داشته باشد، فایل نتیجه با دلیل ایراد به شما میدهد.
- ۳
نقشها را بچینید: مدیر، مدرس و دانشآموز از قبل آمادهاند و اگر لازم شد نقش سفارشی هم میسازید، مثلاً همکاری که فقط آزمون میسازد یا فقط کارنامه را میبیند.
- ۴
بانک سوال را بسازید. زورا فایل آزمون مودل را نمیخواند. یا سوالها را خودتان وارد میکنید، یا جزوهٔ PDF را میدهید تا سوالها به شکل پیشنویس ساخته شود و شما تأیید یا اصلاح کنید.
- ۵
یک کلاس واقعی را یک ترم روی زورا ببرید، با یک آزمون کامل و ضدتقلب و یک تکلیف، و در همان مدت سرور بیگبلوباتن را روشن نگه دارید تا راه برگشت باز باشد.
- ۶
ضبطهایی را که هنوز لازم دارید از سرور قدیمی بردارید و در فایلهای آموزشگاه یا کلاس آفلاین بگذارید. بقیه طبق سیاست خودتان روی همان سرور بماند تا از رده خارج شود.
- ۷
بعد از ترم آزمایشی مدرسها را آموزش بدهید، اطلاعرسانی را به تلگرام یا بله و پیامک وصل کنید و بعد سرور را خاموش کنید. پیش از خاموشی هم یک نسخهٔ آرشیو از ضبطها و پایگاه دادهٔ مودل نگه دارید.
یک کلاس واقعی را روی زورا ببرید
دموی رایگان بگیرید و یک جلسه و یک آزمون واقعی را با زورا برگزار کنید. اگر بعد از آن به این نتیجه رسیدید که سرور خودتان جواب میدهد، همان درست است. دستکم با عدد و تجربه تصمیم گرفتهاید.
09999931289پرسشهای پرتکرار دربارهٔ زورا و بیگبلوباتن
چون چیزی که هزینه دارد لایسنس نیست، راهاندازی و نگهداری است: سرور اختصاصی برای هر حدود ۲۰۰ کاربر همزمان، دیسک و پردازش برای ضبطها، گواهی SSL، مانیتورینگ، و برای هر نسخهٔ اصلی جدید یک سرور تازه. اگر کارشناس زیرساخت دارید، اینها شدنی است و ممکن است برایتان ارزانتر هم تمام شود. اگر ندارید، هزینهاش را وقتِ مدرسها و کلاسهای نصفهکاره میدهید.
زورا برای ایران ساخته شده و در ایران میزبانی میشود. فایلها و ضبطها در فضای ذخیرهسازی اختصاصی خود آموزشگاه میماند و فقط کسانی میبینند که خودتان دسترسی دادهاید. ضبط جلسهها هم بسته به پلن تا ۳۶۵ روز نگه داشته میشود. یک استثنا دارد: اگر امکانات هوش مصنوعی را روشن کنید، متن سوال و جواب برای پردازش به یک سرویس بیرونی میرود که ممکن است بیرون از ایران باشد. روشن کردنش هم کاملاً اختیاری است. زورا روی سرور خودتان نصب نمیشود. اگر قانون شما میگوید داده نباید از رَکِ خودتان بیرون برود، جواب درست همان بیگبلوباتن خودمیزبان است.
اگر مودلتان واقعاً کار میکند، با دورههای ساختارمند و محتوای استاندارد و افزونههایی که به آنها وابستهاید، و فقط کلاس زندهتان میلنگد، منطقی است مودل را نگه دارید و کنارش بیگبلوباتن بگذارید. زورا با LTI به مودل وصل نمیشود و قرار نیست زیرمجموعهٔ آن باشد. ولی بیشتر آموزشگاههایی که میبینیم از مودل فقط آزمون و دفتر نمره را استفاده میکنند. در آن حالت زورا جای هر دو سامانه را میگیرد و یک سرور و یک ادمین کمتر میخواهد.
نه، فعلاً ندارد و این یکی از جاهایی است که بیگبلوباتن جلوتر است. اگر کار گروهی وسط کلاس بخش جداییناپذیر روش تدریس شماست، همین یک مورد میتواند دلیل کافی برای ماندن باشد. کاری که امروز میشود کرد این است که برای گروهها جلسههای موازی بسازید و گفتوگوی گروهها را در پیامرسان زورا ادامه بدهید.
ساختن فضای آموزشگاه و اولین کلاس چند دقیقه است. وارد کردن کاربرها و کلاسها با فایل اکسل معمولاً یک بعدازظهر وقت میبرد. کاری که واقعاً زمان میخواهد بانک سوال و عادت مدرسهاست. برای همین پیشنهاد ما یک ترم موازی است، نه یک شب. وارد کردن اطلاعات و آموزش مدرسها را هم با شما جلو میبریم.
کلاس بعدیتان را با زورا برگزار کنید
یک دموی کوتاه بگیرید و ببینید زورا با کلاسهای خودتان چطور کار میکند.
درخواست دموی رایگان