زورا در برابر مودل: سامانهٔ آماده، یا مودلی که خودتان نگه میدارید؟
مودل سامانهٔ مدیریت یادگیری است؛ پخته، متنباز و با ظرفیت زیاد، به شرط اینکه کسی آن را نصب کند، بهروز نگه دارد و کلاس زنده را هم از بیرون به آن وصل کند. زورا سامانهای آماده است که کلاس زنده جزو خودش است و نگهداریاش با ماست. این صفحه فرق این دو انتخاب را با استناد به مستندات رسمی مودل توضیح میدهد.
کجا حق با مودل است
مودل بیست سال است ساخته میشود و در همین مدت چیزهایی به دست آورده که ما نداریم: بانک سوال با دهها نوع سوال، دفتر نمرهٔ بسیار انعطافپذیر، فعالیت SCORM برای محتوای استاندارد، LTI برای اتصال به ابزارهای دیگر، بازارچهای پر از افزونه، و کدی که مال خودتان است و هیچ فروشندهای نمیتواند از شما بگیرد. اگر دانشگاه یا مؤسسهای هستید که دورهٔ ساختارمند و محتوای SCORM دارد، اگر به افزونهای خاص وابستهاید، یا اگر قانون داخلیتان میگوید داده باید روی سرور خودتان بماند، مودل انتخاب درست است و کوچ به زورا برایتان پسرفت است. زورا برای آموزشگاه و مدرسهای است که کلاس زنده قلب کارش است و نه ادمین دارد، نه میخواهد داشته باشد.
| زورا | مودلMoodle | |
|---|---|---|
| جنس محصول | زوراسامانهٔ آمادهٔ کلاس آنلاین و مدیریت آموزش: کلاس زنده، آزمون، تکلیف، حضور و غیاب، کارنامه، پیامرسان و فایلها در یک حساب. | مودلسامانهٔ مدیریت یادگیری متنباز با دوره، فعالیت، بانک سوال و دفتر نمره. کلاس زنده جزو خودش نیست و بهشکل فعالیت جداگانه به آن وصل میشود. |
| راهاندازی و نگهداری | زورافضای آموزشگاه روی زیردامنهٔ خودتان در چند دقیقه ساخته میشود. بهروزرسانی بدون دخالت شما انجام میشود. | مودلطبق مستندات نصب: وبسرور، PHP، پایگاه دادهٔ PostgreSQL یا MySQL یا MariaDB و اجرای دورهای cron برای کارهای پسزمینه مثل ایمیل و پشتیبانگیری. نسخههای اصلی و افزونهها را هم خودتان ارتقا میدهید. |
| کلاس زنده | زورابخشی از خود محصول است. تا ۳۰۰ نفر در پلن مکس، با تختهٔ اشتراکی، اشتراک صفحه، نظرسنجی، پرسشوپاسخ جدا از گفتوگو و دست بلند کردن. ضبط جلسه بسته به پلن تا ۳۶۵ روز میماند. | مودلفعالیت BigBlueButton همراه مودل میآید ولی طبق مستندات بهدلیل حفاظت از دادهها پیشفرض خاموش است. سرویس رایگانِ همراهش سقف دارد: هر جلسه ۶۰ دقیقه، ۲۵ کاربر همزمان، ضبطها پس از ۷ روز پاک میشوند و دانلود نمیشوند. بیشتر از این یعنی سرور بیگبلوباتن خودتان یا سرویس تجاری. |
| آزمون و بانک سوال | زورابانک سوال، سوال چندگزینهای و تشریحی، انتخاب تصادفی از بانک، نمرهٔ منفی، مهلت، و ساخت پیشنویس سوال از روی جزوهٔ PDF. | مودلهمینجا قوی است و در عمق از ما جلوتر: بانک سوالِ قابل استفادهٔ دوباره بین دورهها، سوال تصادفی از دستهها، انواع پرسش، محدودیت زمان، چند بار تلاش و روشهای مختلف نمرهدهی. |
| ضدتقلب آزمون | زوراروی سرور: درهمشدن سوال و گزینه برای هر نفر، صورت سوال به شکل تصویر نویزدار، مهلت و بستن برگشت به سوال قبلی؛ بدون نصب هیچ برنامهای روی دستگاه دانشآموز. خروج از صفحه، پاسخهای خیلی سریع و ورود چند نفر از یک مکان فقط به مدرس گزارش میشود. | مودلدرهمکردن سوال و گزینه و مهلت را دارد و تنظیمات Safe Exam Browser هم در خودِ آزمون هست. اما طبق مستندات، دانشآموز باید برنامهٔ SEB را روی ویندوز، مک یا iOS نصب کند؛ اندروید در این فهرست نیست. |
| حضور و غیاب | زورااز روی مدت حضور در اتاق و تماشای ویدیوی کلاس آفلاین خودکار زده میشود و به لیست همان کلاس وصل است. | مودلفعالیت Attendance جزو نسخهٔ استاندارد نیست و افزونهای است که جداگانه نصب میشود. ثبت حضور در آن هم کار مدرس است. |
| تکلیف، تصحیح و دفتر نمره | زوراتکلیف با مهلت تحویل، تصحیح دستی، پیشنهاد هوش مصنوعی برای پاسخ تشریحی که هیچوقت نمرهٔ مدرس را بازنویسی نمیکند، و کارنامهای که نمرهٔ آزمون و تکلیف خودش در آن مینشیند. | مودلتکلیف و دفتر نمرهٔ کامل دارد و در محاسبه و وزندهی از ما منعطفتر است. در عوض تنظیم درست آن کار کارشناسی میخواهد. |
| فارسی، راستچین و تقویم | زورااز پایه فارسی و راستچین نوشته شده، با تقویم شمسی و اعداد فارسی در همهٔ صفحهها. | مودلترجمهپذیر است و راستچین را پشتیبانی میکند، ولی بستهٔ زبان فارسی روی نسخهٔ ۵٫۲ حدود ۶۲ درصد ترجمه شده است (۱۹٬۹۵۸ رشته از ۳۲٬۲۷۵). بقیه انگلیسی میماند و تقویم شمسی هم افزونه میخواهد. |
| استاندارد، افزونه و اتصال | زوراکانکتور تلگرام، بله، پیامک و نوتیفیکیشن مرورگر دارد و کاربر و کلاس و عضویت کلاس را از فایل اکسل میخواند. SCORM و LTI ندارد و افزونهٔ شخص ثالث هم نمیپذیرد. | مودلنقطهٔ قوتش همینجاست: فعالیت SCORM برای محتوای استاندارد، LTI برای وصل شدن به ابزارهای بیرونی، بازارچهٔ افزونه و دسترسی کامل به کد. |
| پشتیبانی | زوراپشتیبانی فارسی و تلفنی در ساعت کاری، از همان آدمی که سامانه را میسازد. | مودلانجمنهای عمومی و مستندات پرشمار، که تقریباً همهشان انگلیسیاند، بهعلاوهٔ شرکای رسمی که پشتیبانی و میزبانی را جداگانه میفروشند. |
چهار تفاوتی که در انتخاب بین این دو وزن دارد
مودل سامانهٔ درس است؛ کلاس زنده مهمانِ آن است
مودل هیچوقت ادعا نکرده اتاق کلاس زنده دارد. فعالیت بیگبلوباتن همراه نسخهٔ استاندارد میآید، اما مستندات خودش میگوید بهدلیل حفاظت از دادهها پیشفرض خاموش است و مدیر باید آن را روشن کند. سرویس رایگانی هم که پشت آن نشسته سقف روشنی دارد: هر جلسه ۶۰ دقیقه، ۲۵ کاربر همزمان، و ضبطهایی که پس از ۷ روز پاک میشوند و اصلاً دانلود نمیشوند. برای یک کلاس دو ساعته با سی دانشآموز، این یعنی همان روز اول به دیوار میخورید. راه بعدی سرور بیگبلوباتن خودتان است یا خریدن سرویس تجاری؛ هر دو یعنی سامانهٔ دوم، صورتحساب دوم و جای دوم برای خراب شدن. در زورا کلاس زنده بخشی از خود محصول است: همانجا که کلاس و لیست دانشآموز و نمره هست، دکمهٔ شروع جلسه هم هست.
کسی باید مودل را نگه دارد
لایسنس مودل رایگان است، اما نگهداریاش نه. مستندات نصب رسمی از وبسرور، PHP، پایگاه دادهٔ PostgreSQL یا MySQL یا MariaDB و یک cron منظم برای کارهای پسزمینه حرف میزند؛ بعد از آن بهروزرسانیهای امنیتی، ارتقای نسخهٔ اصلی، سازگاری افزونهها با نسخهٔ جدید، پشتیبانگیری و بازیابی هم میماند. اگر کارشناس زیرساخت دارید، اینها کار عادی روزمره است و مالکیت کامل هم برایتان میماند؛ صادقانه بگوییم در مقیاس بزرگ ممکن است ارزانتر هم دربیاید. اما اگر قرار است این کارها را معاون آموزشی یا مدرسی که کمی کامپیوتر بلد است بعد از کلاس انجام دهد، هزینهاش را سامانهٔ بهروزنشده و ترمی که وسطش میخوابد میپردازد. زورا این کار را از روی میز شما برمیدارد؛ در عوض روی سرور خودتان هم نصب نمیشود.
فارسی، نه بستهٔ ترجمه
مودل ترجمهپذیر است و راستچین را هم پشتیبانی میکند، ولی «ترجمهپذیر» با «فارسی» یکی نیست. صفحهٔ رسمی بستههای زبان مودل، بستهٔ فارسی نسخهٔ ۵٫۲ را حدود ۶۲ درصد ترجمهشده نشان میدهد؛ یعنی از ۳۲٬۲۷۵ رشتهٔ رابط، حدود ۱۹٬۹۵۸ تا فارسی است و بقیه انگلیسی میماند. آن بقیه معمولاً همان صفحههای تنظیمات و پیامهای خطاست که مدرس تازهکار دقیقاً همانجا گیر میکند. کنارش تقویم شمسی افزونه میخواهد، اعداد و تاریخها باید سر و سامان بگیرند و مستندات و انجمن پشتیبانی هم انگلیسی است. زورا از اول فارسی و راستچین نوشته شده: تاریخ شمسی، اعداد فارسی، نیمفاصله و متنی که کسی آن را از انگلیسی ترجمه نکرده.
آزمون: جایی که مودل جلوتر است و جایی که زورا
در عمق آزمون، مودل از ما جلوتر است: بانک سوالی که بین دورهها استفادهٔ دوباره میشود، انواع پرسش، سوال تصادفی از دستهها، چند بار تلاش و روشهای گوناگون نمرهدهی. این را انکار نمیکنیم. تفاوت جای دیگری است. برای جلوگیری از تقلب، مودل درهمکردن سوال و مهلت را دارد و برای قفل کردن دستگاه، تنظیمات Safe Exam Browser را در خود آزمون گذاشته؛ اما مستنداتش میگوید دانشآموز باید آن برنامه را روی ویندوز، مک یا iOS نصب کند و اندروید در فهرست نیست. برای آزمونی که نصفِ دانشآموزانش با گوشی اندروید امتحان میدهند، این یعنی عملاً بیاثر. آنچه زورا سمت سرور اجرا میکند به هیچ نصبی روی دستگاه دانشآموز وابسته نیست: ترتیب سوال و گزینه برای هر نفر فرق میکند، متن سوال اصلاً به مرورگر فرستاده نمیشود و به شکل تصویر نویزدار میآید، و مهلت و بستن راه برگشت هم سمت سرور اعمال میشود. در مقابل، خروج از صفحه و پاسخهای غیرعادی سریع و ورود چند نفر از یک مکان فقط نشانهاند و به مدرس گزارش میشوند؛ هیچ سامانهای، نه زورا و نه مودل، نمیتواند بگوید جلوی تقلب را گرفته است.
کوچ از مودل، بدون از دست دادن ترم
کوچ در یک شب انجام نمیشود و لازم هم نیست. مسیری که جواب میدهد این است که یک ترم را موازی جلو ببرید و بعد تصمیم بگیرید.
- ۱
فهرست کنید از مودل واقعاً چه چیزی استفاده میشود: کدام دورهها زندهاند، چند آزمون در ترم گرفته میشود، به کدام افزونهها وابستهاید و آیا محتوای SCORM دارید یا نه. اگر جواب این آخری مثبت است، همانجا بایستید و با ما حرف بزنید؛ زورا SCORM نمیخواند.
- ۲
کاربرها، دورهها و ثبتنامها را از مودل خروجی اکسل بگیرید. زورا کاربر، کلاس و عضویت کلاس را از فایل xlsx میخواند و برای هر سطر ایراددار، فایل نتیجه با دلیل ایراد و رمز عبور ساختهشده به شما میدهد.
- ۳
نقشها را بچینید: مدیر، مدرس و دانشآموز از قبل آمادهاند و اگر لازم شد نقش سفارشی هم میسازید، مثلاً همکاری که فقط آزمون میسازد یا فقط کارنامه را میبیند.
- ۴
بانک سوال را بسازید. زورا فایل آزمون مودل را نمیخواند؛ نه XML و نه GIFT. یا سوالها را وارد میکنید، یا جزوهٔ PDF را میدهید تا پیشنویس سوال ساخته شود و شما تأیید یا اصلاح کنید. برای ترم اول، معمولاً پرتکرارترین آزمونها را میآورند و بقیه را بهمرور.
- ۵
یک کلاس واقعی را یک ترم روی زورا ببرید، با کلاس زنده و یک آزمون کامل و یک تکلیف، و در همان مدت مودل را روشن نگه دارید تا راه برگشت باز بماند.
- ۶
اطلاعرسانی را وصل کنید: تلگرام یا بله، پیامک و نوتیفیکیشن مرورگر. همانجا معلوم میشود چقدر از ایمیلهای مودل اصلاً خوانده نمیشده.
- ۷
پس از ترم آزمایشی تصمیم بگیرید. اگر ماندید، پیش از خاموش کردن مودل یک نسخهٔ آرشیو از پایگاه داده و فایلهایش نگه دارید؛ محتوای قدیمی را نمیشود از سامانهای که دیگر بالا نمیآید بیرون کشید.
یک کلاس واقعی خودتان را در زورا ببینید
دموی رایگان بگیرید و یک جلسهٔ زنده و یک آزمون واقعی را با زورا برگزار کنید. اگر بعد از آن به این نتیجه رسیدید که مودل برایتان بهتر است، همان درست است؛ دستکم با تجربه تصمیم گرفتهاید.
09999931289پرسشهای پرتکرار دربارهٔ زورا و مودل
چون چیزی که هزینه دارد لایسنس نیست. نصب و نگهداری است: سرور، PHP و پایگاه داده، cron، بهروزرسانی امنیتی، ارتقای نسخه، سازگار نگه داشتن افزونهها و پشتیبانگیری. کلاس زنده هم جدا حساب میشود، چون سرویس رایگان همراه مودل به ۶۰ دقیقه و ۲۵ کاربر همزمان محدود است. اگر کارشناس زیرساخت دارید، اینها شدنی است و ممکن است ارزانتر هم تمام شود. اگر ندارید، هزینهاش را وقتِ مدرسها و کلاسهای نصفهکاره میدهید.
نه. زورا LTI ندارد و داخل مودل جاسازی نمیشود؛ ورود یکپارچه هم بین این دو برقرار نمیشود. زورا جای سامانهٔ آموزشی را میگیرد، نه اینکه زیرمجموعهٔ آن باشد. اگر مودلتان واقعاً کار میکند و فقط کلاس زندهتان میلنگد، منطقیتر این است که مودل را نگه دارید و یک سرور بیگبلوباتن کنارش بگذارید. جایی که زورا جواب میدهد این است که از مودل عملاً فقط آزمون و دفتر نمره استفاده میشود.
زورا SCORM را نمیخواند و قرار هم نیست بخواند. اگر کتابخانهای از بستههای SCORM دارید که واقعاً استفاده میشود، همین یک مورد دلیل کافی برای ماندن روی مودل است. اگر آن بستهها در عمل چند ویدیو و چند PDFاند، در زورا به شکل فایل و ویدیوی کلاس آفلاین جا میشوند و دانشآموز مثل کلاس زنده به آنها دسترسی دارد.
نه، زورا فایل آزمون مودل را وارد نمیکند. سوالها یا دستی وارد میشوند یا از روی جزوهٔ PDF به شکل پیشنویس ساخته میشوند تا شما اصلاح و تأیید کنید. کاربر و کلاس و عضویت کلاس اما با فایل اکسل وارد میشود و همین بخش سنگین کوچ را برمیدارد. اگر بانک سوال بزرگی دارید، این را جدی حساب کنید: پرزحمتترین قسمت کوچ همین است.
زورا برای ایران ساخته شده و در ایران میزبانی میشود. فایلها و ضبطها در فضای اختصاصی خود آموزشگاه میماند و ضبط جلسهها بسته به پلن تا ۳۶۵ روز نگه داشته میشود. یک استثنا دارد: اگر امکانات هوش مصنوعی را روشن کنید، متن سوال و پاسخ برای پردازش به سرویسی بیرونی میرود که ممکن است بیرون از ایران باشد و روشن کردنش کاملاً اختیاری است. زورا روی سرور خودتان نصب نمیشود؛ اگر قانون شما این را الزام میکند، مودلِ خودمیزبان جواب درست است.
کاری که مدرس در طول هفته انجام میدهد در زورا کمتر است: کلاس زنده، آزمون، تکلیف و نمره در یک جا و به فارسی. تجربهٔ ما این است که یک جلسهٔ آموزشی برای شروع کافی است. آنچه واقعاً زمان میبرد ساختن بانک سوال و جا افتادن روال ترم است، نه یاد گرفتن رابط. برای همین پیشنهاد ما یک ترم موازی است، نه یک شب.
کلاس بعدیتان را با زورا برگزار کنید
یک دموی کوتاه بگیرید و ببینید زورا با کلاسهای خودتان چطور کار میکند.
درخواست دموی رایگان